Achter de schermen van Windows 7

De grootste wijzigingen aan Windows zie je niet in beeld, maar zitten onder de motorkap. Dat kan flink problemen opleveren.

Wie in de eerste maanden met Vista gewerkt heeft, zal de ellende met stuurprogramma's voor video en geluid niet snel vergeten. Windows 7 bouwt verder op dit model en voegt daarnaast flinke optimalisaties toe.

Drivers Maar eerst terug naar de stuurprogramma's. Het nieuwe model dat in Vista werd geïntroduceerd voor geluid en beeld zit ook in Windows 7. Voordeel bij deze overstap ten opzichte van de vorige is dat we al bij de eerste bèta betere ondersteuning krijgen. Nogal wiedes, de stuurprogramma's voor Vista werken in belangrijke mate ook in Windows 7.

De toenemende populariteit van 64 bit betekent dat we ook hier nu probleemloos kunnen werken, en in bijna alle gevallen goede stuurprogramma's vinden. Wie echter hoop koestert om de scanner of webcam die na de introductie van Windows Vista geen gehoor meer gaf alsnog aan de praat te krijgen, wordt waarschijnlijk teleurgesteld.

Als een product onder Vista niet direct door Microsoft ondersteund wordt, en de fabrikant van het product de moeite niet neemt om nieuwe stuurprogramma's te maken, zal het in Windows 7 waarschijnlijk ook niet draaien.

User Account Control Zonder twijfel is UAC het meest geliefde onderwerp in Vista om over te klagen, en niet zonder reden. Microsoft heeft UAC daarom flink aangepast. Om te beginnen is de keuze om UAC aan of uit te zetten uitgebreid. Je kunt daarom veel preciezer afstellen wanneer jij wilt dat Windows een waarschuwing geeft.

Dat is leuk voor diegenen die hun systeem eigenhandig scherp afstellen. Maar de meerderheid die op standaard instellingen werkt, zal er niet veel van merken.

Die groep krijgt het gelukkig ook een stuk makkelijker. UAC brengt alleen nog een zwart scherm met de gehate dialoog naar voren als een toepassing probeert veranderingen aan te brengen aan belangrijke systeemlocaties. Een toepassing installeren die is gemaakt om met UAC te werken zal daarom in de meeste gevallen geen UAC-prompt meer geven. Wijzigingen aan instellingen van Windows aanbrengen leidt op de standaardstand ook niet meer tot een zwart scherm en een extra klik.

In de praktijk wordt UAC daardoor redelijk zeldzaam, behalve voor diegenen die dagelijks software installeren. In dat geval kun je deze beveiliging nog steeds uitzetten, of de tussenweg kiezen en alleen de dialoog laten verschijnen zonder dat het hele scherm zwart wordt.

Fault Tolerant Heap en Process Reflection In Vista is uiteindelijk gezorgd dat een crash van de videodrivers niet automatisch in een blauw scherm resulteert. In Windows 7 wordt er nog dieper in het systeem ingegrepen om crashes tegen te gaan. De twee belangrijkste processen die dit moeten verzorgen zijn Fault Tolerant Heap en Process Reflection.

Fault Tolerant Heap zul je als normale gebruiker niet snel tegenkomen. Dit onderdeel houdt in de achtergrond processen in de gaten en probeert bij te sturen als een specifiek proces crasht. Hiermee moet Windows 7 in de achtergrond bij kunnen sturen als een applicatie door verkeerd gebruik van het geheugen onstabiel wordt of het besturingssysteem onstabiel maakt. Daarnaast levert dit onderdeel voor ontwikkelaars nieuwe logboekbestanden op. Daarmee kunnen ze fouten in hun code die deze problemen veroorzaken makkelijker oplossen.

Process Reflection brengt ondanks zijn anonimiteit een opvallende wijziging aan. Als een applicatie onder Vista of XP crasht, dan gaat Windows het foutgelopen proces analyseren om een rapport aan Microsoft te versturen. Terwijl deze analyse loopt, kun je het proces niet hervatten, dus zit je duimen te draaien (of druk je op annuleren). In Windows 7 maakt Process Reflection in het geheugen een kopie van het gecrashte proces. De kopie wordt in de achtergrond geanalyseerd, terwijl je zelf met een vers opgestarte versie kunt doorwerken.

Lang leve de laptopbatterij Ook aan laptops is gedacht in Windows 7. Microsoft heeft een beter stroombeheer hoog in het vaandel. Als je met een laptop bezig bent, zul je snel merken dat het scherm na enkele minuten inactiviteit naar een lagere helderheidsstand overspringt. In de achtergrond probeert Windows 7 ongebruikte CPU-kernen uit te schakelen, worden harde schijven in een sluimerstand gezet en ongebruikte usb-poorten uitgeschakeld. Het besturingssysteem probeert zelfs de draadloos-netwerkkaart tijdelijk uit te schakelen als deze niet met een netwerk verbonden is.

Dit verlengt het uithoudingsvermogen van de batterij met een procent of tien. Voor een deel is de besparing echter ook weer afhankelijk van medewerking van fabrikanten. Zo weet een testlaptop na het uitschakelen van de draadloos-netwerkkaart met enige regelmaat de kaart niet opnieuw te activeren.

Sluimerstand Het indrukwekkendste onderdeel is de sluimerstand van Windows 7. Als je de laptop niet uitzet maar dichtklapt en deze vervolgens binnen een paar uur weer openzet, staat Windows vrijwel direct voor je klaar. De accu verliest wel wat spanning in deze stand-bystand, maar dat is op onze testmodellen verwaarloosbaar. Staat de laptop voor langere tijd op stand-by, dan wordt deze automatisch teruggeschakeld naar een diepere slaapstand, en duurt starten wel wat langer.